آزمایش سدیم خون

آزمایش سدیم خون به منظور بررسی سدیم که یک عنصر ضروری برای بدن است، انجام می­گیرد.

سدیم مهم ترین الکترولیت موجود در بدن می باشد.

الکترولیت ها عناصری هستند که در بدن وظیفه تنظیم غلظت آب بدن، ثبات اسیدیته بدن و بسیاری از اعمال دیگر را بر عهده دارند.

سدیم بیشتر در مایعی که اطراف سلول های بدن را فراگرفته، موجود است.

با مصرف نمک که از دو جزء کلر و سدیم تشکیل شده است، سدیم وارد بدن شده و به راحتی ازطریق دستگاه گوارش جذب می شود.

اغلب سدیم مصرف شده  بیشتر از نیاز بدن است که از طریق کلیه ها دفع می شود.

میزان نیاز به سدیم و کاهش و افزایش مصرف آن

روزانه ۲۰۰ میلی گرم سدیم، حداقل نیاز یک فرد بالغ را برآورده می کند. معمولاً افراد خیلی بیشتر از این میزان و به طور متوسط ۷ تا ۱۱ گرم در روز ، نمک مصرف می کنند که از این طریق ۴ گرم سدیم روزانه دریافت می شود. مهم ترین منبع دریافت سدیم، نمک است، ولی به طور طبیعی در بعضی از مواد غذایی مثل گوشت ها و سبزیجات نیزموجود است. غذاهای آماده و کنسرو شده، مقدار زیادی نمک دارند. از اینرو به افراد دچار فشار خون بالا توصیه می شود، مواد غذایی کنسرو و فرآیند شده را مصرف نکنند. اگر میزان سدیم خون کمتر از مقدار طبیعی آن شود فرد دچار عارضه ای بنام هیپوناتریومی (۲) می شود و اگر بیشتر از مقدار طبیعی شود دچار هیپرناتریومی (۳) خواهد شد.

علائم کمبود سدیم در بدن سستی، انقباض عضلانی، خستگی و گیجی و افت فشار خون است. با افزایش مقدار سدیم خون، فشار خون بالا رفته، خطر بیماری های قلبی-عروقی، سکته و آسیبهای قلبی وجود دارد. برای کاهش احتمال بروز این عوارض به افراد توصیه می شود منابع پتاسیم، کلسیم و منیزیم را بیشتر دریافت کنند. در مواردی چون استفراغ پیاپی، اسهال و یا تعرق بیش از حد، دفع سدیم افزایش یافته در نتیجه نیاز به مصرف سدیم نیز بیشتر می ­شود. توانایی بدن دردفع سدیم از کلیه ها محدود است. بنابراین مصرف زیاد و طولانی مدت سدیم، موجب تجمع میزان اضافی آن در بدن شده و در سنین بالاتر، فرد دچار عارضه فشار خون خواهد شد.

حتما بخوانید  افتادگی دریچه میترال

نتایج آزمایش سدیم خون

مقدار نرمال سدیم خون ، ۱۳۶ تا ۱۴۵ میلی اکی والان در لیتر است. وضعیت های زیادی بر روی سطح سدیم بدن اثر دارند و در مورد نتایج غیر طبیعی این آزمایش و علائم مرتبط با آن و وضعیت قبلی سلامتی باید با پزشک مشورت نمود. علت مقادیر بالای سدیم ( هیپرناترمی)، رژیم غذایی پر نمک و ننوشیدن آب و کم آبی بدن است. همچنین سطح بالای سدیم ممکن است به علت افزایش آلدوسترون ( هیپرآلدوسترونیسم) باشد.

علت مقادیر کم سدیم خون (هیپوناترمی) ممکن است  به علل زیر رخ دهد:

  • تعریق
  • سوختگی
  • اسهال یا استفراغ شدید
  • نوشیدن مقدار زیادی آب ( پلی دیپسی سایکوژنیک)
  • تغذیه ی نامناسب

سدیم کم ممکن است به علل زیر رخ دهد:

  • کم کاری آدرنال یا تیروئید
  • نارسایی قلبی
  • بیماری کلیوی
  • سیروز
  • سیستیک فیبروزیس
  • ترشح بیش از حد هورمون ضد ادراری

عوامل اثر گذار بر آزمایش سدیم خون شامل داروهایی مانند: قرص های ضد بارداری خوراکی، کورتون ها، آنتی بیوتیک، استروژن، دارو های ضد افسردگی ۳ حلقه ای، هپارین، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، دیورتیک، لیتیوم و بسیاری از دارو های موثر در درمان فشار خون بالا است. همچنین سطح بالای گلوکز، تری گلیسیرید و یا پروتئین و مصرف سدیم داخل وریدی در زمان جراحی اخیر یا بستری در بیمارستان نیز بر آزمایش سدیم خون تاثیر گذار است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *